Domowa komunikacja

W każdym domu, oprócz kuchni, salonu, sypialni i łazienek, muszą znajdować się też ciągi komunikacyjne, które połączą ze sobą poszczególne pomieszczenia i umożliwią wygodne poruszanie się między nimi, o czym często się zapomina. Ciągi komunikacyjne to korytarze, hol i schody.

Komunikacja zaczyna się od drzwi wejściowych, których wymiary nie mogą być mniejsze niż 90 cm x 200 cm. Za nimi powinien znajdować się wiatrołap, czyli pomieszczenie, które ma chronić wnętrze domu przed czynnikami atmosferycznymi (wiatrem, opadami, temperaturą) i gwałtownym wychłodzeniem. Wielkość wiatrołapu nie jest ściśle określona w przepisach, nie powinna jednak utrudniać ruchu - minimalne wymiary to 1,3 m na długości i 1,2 m szerokości. Planując dom trzeba tez pamiętać, że drzwi wewnętrzne powinny mieć wymiary przynajmniej 80 cm x 200 cm, a drzwi do pomieszczeń sanitarnych muszą otwierać się na zewnątrz, czyli na korytarz.

Ciągi komunikacyjne w domu powinny zapewnić swobodne poruszanie się i mijanie osób oraz umożliwiać przenoszenie różnych sprzętów - przy otwartych drzwiach korytarz powinien mieć ok. 2 m szerokości. Korytarze nie muszą być jednak zbyt duże, wystarczy powierzchnia umożliwiająca wygodną komunikację.
Schody służą do komunikacji pionowej w budynku; są jednym z trudniejszych do wykonania elementów architektury domu. Źle zaprojektowane będą niewygodne, a kiepsko wykonane mogą być nawet niebezpieczne. Aby zapewnić komfort i bezpieczeństwo użytkowania schody muszą spełniać zasady ergonomii.
Głównym elementem schodów jest stopień. Pozioma płaszczyzna stopnia to podnóżek (stopnica), a pionowa to przednóżek (podstopnica). Wielkość stopnia określa jego wysokość i szerokość. Szereg stopni tworzy bieg - w jednym biegu w domu jednorodzinnym nie powinno być więcej niż 17 stopni, ale też nie mniej niż 3 stopnie. Schody mogą mieć kilka biegów, pomiędzy którymi znajduje się spocznik.

Wymiary stopni powinny być dostosowane do przeciętnej długości kroku człowieka, czyli mieć ok. 60-65 cm; zmiana wysokości stopnia pociąga za sobą zmianę jego szerokości. Istnieje zależność pomiędzy wysokością a szerokością stopnia wyrażona prostym wzorem: 2h+s, gdzie "h" oznacza wysokość stopnia, a "s" jego szerokość. Im wyższe stopnie, tym węższe i odwrotnie- im niższe, tym szersze.
Wygodne schody powinny mieć stopnie głębokie na ok. 29-30 cm (nie mniej jednak niż 25 cm) i wysokie na ok. 15-17 cm (nie wyższe jednak niż 19 cm). Minimalna szerokość schodów w domu jednorodzinnym wynosi 80 cm, jednak dla wygodnego mijania się dwóch osób powinny mieć ok. 110 cm szerokości.
Wysokość bezpiecznej balustrady przy schodach powinna wynosić ok. 110 cm, licząć od powierzchni stopnia do górnej części poręczy. Słupki nośne, które utrzymują balustradę, powinny być rozmieszczone co 90-120 cm. Zdarzają się jednak konstrukcje, które mają jedynie dwa słupki nośne - na początku i na końcu biegu. Najwygodniejsze poręcze mają obłe kształty o szerokości ok. 7 cm.

Jeśli schody znajdują się pod skośną płaszczyzną dachu, wtedy wygodna odległość od stopnia do dachu powinna wynosić ok. 205 cm, nie mniej jednak niż 190 cm. Ta sam zasada dotyczy wysokości przejść pod spocznikiem schodów.Schody można usytuować pod skosami, aby wykorzystać nieużytkową przestrzeń np. na toaletę, garderobę lub schowek. Planując schody należy zwrócić uwagę na ich dostępność - dojście do schodów nie powinno zajmować dużo miejsca. Projektując układ komunikacyjny domu, należy brać pod uwagę jego proporcje - lepsze będą foremne hole o zwartym rzucie niż długie i kręte korytarze, które sumarycznie zajmą większą powierzchnię domu.

(fot. Archipelag)